Kategori: Makaleler

Sperm Dondurma: Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Bir İnceleme Bir insanın hayatı boyunca yaptığı seçimler, varoluşsal birer yansıma gibidir. Her karar, kimi zaman görünür, kimi zaman ise belirsiz bir şekilde hayatımıza şekil verir. Ancak bir insanın seçme özgürlüğü, ne zaman bir noktada başlar ve ne zaman sona erer? Varlığın bu belirsiz sınırları, yaşamın pek çok alanında sorulara yol açar. Bugün, genetik mirasımızı, biyolojik geleceğimizi ve hatta ölümün ötesindeki olasılıkları kontrol edebilme kapasitemiz üzerine düşünmek, sadece bilimsel değil, felsefi bir soru da yaratmaktadır. Sperm dondurma gibi teknolojik bir gelişme, işte bu sınırları zorlayan bir örnektir. Sperm dondurma, bireylerin biyolojik materyallerini koruma…

Şairlerin Reisi Kimdir? Edebiyatın En Yüce Sesi Bazen bir sokakta yürürken, bir kitabın sayfalarını karıştırırken ya da akşam çayı içerken, bir soru gelir aklınıza: “Şairlerin reisi kimdir?” Birçok insan için bu sorunun cevabı, yazınsal dünyada bir unvan gibi algılanır; bir tür edebi tahtın sahibi, bir lider… Peki, gerçekte “şairlerin reisi” neyi temsil eder? Kimdir bu kişi, bu figür, bu mitolojik ya da tarihsel şahsiyet? Bugün, bu soruyu sormamızın üzerinden belki yüzlerce yıl geçmiş olsa da, şairlerin reisi kimdir sorusu hala edebiyatın merkezi tartışmalarından birini oluşturuyor. Şairlerin ve şiirin toplumdaki rolü ne olmalı? Bir şair, yazdıklarıyla sadece bir dönem ya da…

Telefonda durum çubuğu nerede? Gücün görünmez sembollerini ararken Gündelik hayatta elimizin altındaki en küçük detaylar bile, fark etmesek de, güçle kurduğumuz ilişkinin izlerini taşır. Bir ekrana bakarız; yukarıda saat, pil, sinyal gücü… Bir bakışta “kontrol bende mi?” diye yoklarız. Telefonda durum çubuğu nerede sorusu, teknik bir meraktan çok daha fazlasını çağrıştırır: Bilginin kimde olduğu, neyin görünür kılındığı ve neyin saklandığı meselesi. Güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine düşünen herhangi bir insan için bu küçük çubuk, siyasal düzenin dijital bir metaforu gibidir. Çünkü modern siyasette iktidar, yalnızca yasa yapmakla değil; bilgiyi düzenlemekle, görünürlüğü yönetmekle ve yurttaşın “ne bildiğini” belirlemekle kurulur. Durum…

Maniheizm ve Siyaset: İktidar, Kurumlar ve Demokrasi Üzerine Bir Analiz Siyaset biliminin en temel sorularından biri, güç ilişkilerinin toplumların düzenini nasıl şekillendirdiği ve bu gücün meşruiyetinin hangi temellere dayandığıdır. Toplumsal yapılar, sadece ekonomik çıkarlar ve toplumsal sınıfların etkisiyle değil, aynı zamanda inanç sistemleri, ideolojiler ve kültürel yapılar tarafından da şekillenir. Maniheizm, tarihi bir inanç sistemi olarak, bu bağlamda çok ilginç bir örnek teşkil eder. Manihizm, yalnızca dini bir düşünce yapısı olmanın ötesinde, gücün ve düzenin doğası üzerine derin düşünceler barındıran bir ideoloji olarak, toplumsal yapılarla ilişkilidir. Peki, Maniheizm hangi devlete aittir? Bu soruyu yanıtlamak, aslında güç ve ideoloji arasındaki karmaşık…

Kadınlar İltifattan Hoşlanır Mı? Kadınlar iltifattan hoşlanır mı? Bu soruya verilecek cevap, yalnızca basit bir “evet” ya da “hayır”la sınırlı kalamaz. İltifat, kişinin karakterine, içinde bulunduğu kültürel bağlama, toplumsal rollere ve hatta güç dinamiklerine bağlı olarak farklı şekillerde algılanabilir. Bir iltifatın takdir ya da sevgi gösterisi olarak kabul edilmesi, aynı zamanda o iltifatın kaynağı, niyeti ve şekliyle de ilişkilidir. Bu yazıda, kadınların iltifata verdikleri tepkileri, toplumsal normlar, kültürel pratikler ve güç ilişkileri bağlamında inceleyeceğiz. Temel Kavramlar: İltifat, Kadın ve Toplumsal Normlar İltifat, başkalarına duyulan takdirin ya da beğeninin sözlü bir ifade şeklidir. Genellikle olumlu bir geri bildirim olarak algılanır ve…

REM Uykusu Çok Olursa Ne Olur? Bir Felsefi Araştırma Bir sabah, uykusuz bir gecenin ardından uyanıp, gerçeklik ile hayal arasındaki ince çizgiyi sorgulamaya başladığınızda, belki de insan zihninin en ilginç yanlarından birine, rüyaların dünyasına adım atıyorsunuzdur. Bir düşünün: Eğer rüyalar gerçekten bilincimizi şekillendiriyorsa, sürekli bu dünyada mı yaşıyoruz? Eğer zihnimiz REM uykusundaki deneyimlere sürekli daldığında, bu, bizim özümüzü ne kadar etkiler? Uykunun derinliklerine indiğimizde, hayal gücümüz ile gerçeklik arasındaki sınır nasıl yeniden çizilir? İşte bu sorular, etrafında dönen insan deneyimiyle ilgilidir, ama aynı zamanda epistemolojinin, etik ve ontolojinin temel meselelerine de ışık tutar. REM (Rapid Eye Movement) uykusu, beynimizin aktif…

Kıdemli Üstçavuş Ne Yapar? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Bir İnceleme Giriş: İnsan Olmanın Sınırlarında Bir insanın hayatına dair en derin soruları düşündüğümüzde, “Ne yapıyoruz ve neden yapıyoruz?” sorusu her zaman en temel ve en can alıcı sorulardan biri olmuştur. Bu sorunun ardından gelen düşünceler, hayatın anlamını, insanın toplumsal rolünü, ve kişisel sorumlulukları sorgulamaya iter. Bu soruya her yanıt, farklı bir felsefi bakış açısıyla şekillenir. Özellikle, bir kıdemli üstçavuşun ne yaptığı sorusuyla karşılaştığımızda, bu soru sadece mesleki bir tanım olmanın çok ötesine geçer. Burada, insanın toplum içindeki rolünü ve bireysel sorumluluğunu yeniden değerlendiren bir bakış açısı ararız. Kıdemli üstçavuş, çoğunlukla…

İltihap Olan Yere Ne İyi Gelir? Tarihten Günümüze Bir İyileşme Arayışı Bir sabah uyanıp da ağrıyan dizini hissettiğinde, acaba ne yapmalısın? Bazen bu tür ağrılar, vücudun bize verdiği bir uyarıdır, ancak bir şeyler yapmak gerektiğini de hissedersin. Belki de günümüzün hızlı tempolu dünyasında vücudumuz bizden çok şey bekliyor ve onu dinlememiz gerektiğini unuttuğumuzu düşünüyoruz. Ancak, iltihap denilen bu şey nedir? Neden vücudumuzun bir bölgesinde şişlik, ağrı, sıcaklık artışı ve kızarıklıkla kendini gösterir? Tarihten bugüne, iltihap her zaman insan sağlığının bir parçası olmuştur. İltihap, vücudun savunma mekanizmasının bir parçasıdır, ancak bir şeyler ters gittiğinde, bu durum rahatsız edici bir hale gelebilir.…

Çağrı Merkezi Kaç Yıllık? Kültürel Bir Perspektiften Hayatımızda teknoloji ne kadar ilerlese de, insana dair şeylerin değişmediğini görmek ilginçtir. Kültürlerin nasıl farklı şekillerde geliştiği, toplumların kendilerini nasıl ifade ettiği, iş yapma biçimlerinin nasıl şekillendiği ve bir işin toplumsal bağlamda ne anlama geldiği hep merak uyandırıcıdır. Çağrı merkezleri, günümüz dünyasında giderek daha fazla karşımıza çıkan bir olgu; ancak bu kültürel fenomenin derinlerine indiğimizde, sadece bir iş modeli olarak değil, aynı zamanda daha geniş bir kültürel bağlam içinde anlam kazandığını görebiliriz. Çağrı merkezlerinin tarihi, sadece bir iş dalının başlangıcını değil, aynı zamanda modern toplumların iş gücüyle, teknolojinin ve kültürel değerlerin nasıl örtüştüğüyle…

Yün Yorgan mı İyi, Pamuk Yorgan mı? Kayseri’nin Soğuk Gecesinde Kayseri’nin soğuk bir kış gecesinde, odamda yalnızım. Dışarıda kar yağıyor, rüzgarın uğultusu camlardan içeri giriyor. Odamda sessizlik hakim. Bu tür gecelerde, hep bir şey eksik gibi hissederim. Biraz sıcaklık, biraz daha huzur… O an, eski yorganımın içindeki soğukluğun farkına varıyorum. Yün yorgan mı iyi pamuk yorgan mı sorusunu sormam gerektiğini düşünüyorum. Zihnimde yankı yapıyor. Bu basit soruya bir cevap ararken, aslında hayatla ilgili çok daha derin bir meseleye takıldığımı fark ediyorum. Çocukken, annem her zaman pamuk yorganları tercih ederdi. Ama ben, sürekli yün yorganlarla büyüdüm. Aralarındaki farkı çok iyi bilirim;…