Herkese merhaba! Bugün Albolat olarak sizlere “Kudüm çalana ne denir” hakkında rehber niteliğinde bir yazı sunuyoruz.
Kudüm Çalana Ne Denir? Ritmin Peşindeki Tatlı Kaosa Eğlenceli Bir Bakış
Bazı sorular vardır, ilk duyduğun anda insanın yüzünde küçük bir gülümseme belirir. “Kudüm çalana ne denir?” sorusu da tam olarak böyle bir soru. Çünkü cevap aslında çok ciddi bir müzik geleneğine dayanırken, günlük hayatta bu sorunun etrafında türlü türlü espriler üretmek mümkündür. Bir yanda yüzyıllardır tasavvuf musikisinde önemli bir yere sahip olan kudüm, diğer yanda arkadaş ortamında “Abi sen davulcu musun, yoksa gizli ritim uzmanı mı?” diye başlayan muhabbetler…
Ben İzmir’de yaşayan biri olarak şunu söyleyebilirim: Bizim buralarda herhangi bir yeteneği olan insanın başına mutlaka küçük bir mizah bulutu gelir. Gitar çalana “ozan”, sürekli ıslık çalana “sokak kuşu”, her şeye ritim tutana ise “evin davulcusu” denir. Kudüm çalan biri ortaya çıktığında da arkadaş çevresi hemen yaratıcı isimler üretmeye başlar.
Ama işin gerçek cevabına gelirsek; kudüm çalana “kudümzen” denir. Tıpkı ney çalana neyzen, tambur çalana tamburi denmesi gibi kudüm çalan kişiye de kudümzen adı verilir. Ancak bu kelimenin arkasında sadece bir müzik aleti değil, ciddi bir kültür ve sabır dünyası vardır.
Kudümzen Kimdir? Sadece Davula Vuran Kişi Değil
Kudüm, dışarıdan bakıldığında küçük iki parçalı bir vurmalı çalgı gibi görünebilir. Hatta ilk defa gören biri “Bununla nasıl müzik yapılacak?” diye düşünebilir. Ben de ilk gördüğümde biraz öyle düşünürdüm. Küçük bir şey, iki tane deri yüzey, birkaç hafif vuruş… Ama sonra insan fark ediyor ki bazı şeylerin büyüklüğü görüntüsünde değil, taşıdığı anlamda saklı.
Kudümzen ise sadece eline tokmağı alıp ritim tutan kişi değildir. O, eserin ruhunu takip eden kişidir. Bir vuruşun nerede başlayacağını, nerede susacağını, hangi duyguyu taşıyacağını bilir.
Bazen arkadaş ortamında şöyle bir sahne yaşanabilir:
— “Sen kudüm mü çalıyorsun?”
— “Evet.”
— “Yani küçük davul mu?”
Bu noktada kudümzenin sabır sınavı başlar. Çünkü açıklama yapması gerekir:
— “Aslında sadece küçük davul değil. Türk musikisinde önemli bir yeri var.”
Karşı taraf biraz düşünür.
— “Yani sen ritimli tarih taşıyorsun?”
İşte o an kudümzen bilir ki anlatma çabası başka bir boyuta geçmiştir.
Kudüm Çalana Ne Denir? Cevap Kısa, Hikâyesi Uzun
“Kudüm çalana ne denir?” sorusunun cevabı tek kelimelik olsa da bu kelimenin hikâyesi oldukça geniştir. Kudümzen kelimesi, müzik dünyasında özel bir yere sahiptir. Çünkü bu unvan, bir enstrümanı teknik olarak çalan kişiden daha fazlasını ifade eder.
Bir kudümzenin işi aslında biraz hayat gibidir. Her zaman ses çıkarmak değil, doğru zamanda doğru sesi çıkarmaktır. Bazen susmak da ritmin bir parçasıdır.
Bu durum günlük hayata da çok benzer.
Mesela arkadaş grubunda herkes konuşurken bir kişi vardır. Çok fazla konuşmaz ama tam zamanında yaptığı bir espriyle ortamı kahkahaya boğar. İşte kudüm biraz böyledir. Sürekli öne çıkmaz ama geldiği anda fark edilir.
Benim gibi fazla düşünen insanların hayatında bu konu biraz daha komik hâle gelebilir. Çünkü bazen en basit şeyi bile kafamızda büyütürüz.
Mesela:
“Acaba kudümzen kelimesini doğru yerde kullanır mıyım?”
“Biri bana ‘kudüm çalana ne denir?’ diye sorarsa hemen cevap vermeli miyim?”
“Ya heyecanlanıp unutur da ‘kudümcü’ dersem?”
Beynin gece saat 02.00’de açtığı gereksiz toplantılar gerçekten inanılmazdır. İnsan bazen kendi düşüncelerinin toplantı yöneticisi oluyor ama toplantının konusu tamamen saçma olabiliyor.
Kudümzen Olmak Biraz Da Ritimle Yaşamaktır
Kudüm çalmak sadece müzikal bir beceri değildir. Aynı zamanda disiplin ister. Çünkü ritim, dikkat ve uyum gerektirir. Bir topluluk içinde çalan kudümzen, diğer müzisyenlerle birlikte hareket eder.
Bu bana arkadaş grubundaki dengeyi hatırlatıyor.
Her grubun bir ritim insanı vardır.
Biri sürekli plan yapar:
“Arkadaşlar cuma akşamı şuraya gidelim.”
Biri sürekli geç kalır:
“Ben çıkıyorum.”
“Ne zaman?”
“Şimdi.”
“Kaç dakika sonra?”
“45 dakika.”
Bir de ortamın enerjisini ayarlayan kişi vardır. İşte o kişi grubun kudümzeni gibidir. Herkesin temposunu dengeler.
Kendimden örnek verecek olursam, bazen arkadaşlarımla otururken çok komik şeyler anlatırım ama eve döndüğümde:
“Acaba fazla mı konuştum?”
“Şaka yaptığım kişi yanlış anlamış olabilir mi?”
“Ortam gerçekten eğlendi mi?”
diye düşünmeye başlarım.
İnsan beyni bazen çok ilginç bir cihaz. Beş kişinin kahkaha attığı anı değil, bir kişinin iki saniye sessiz kaldığı anı hatırlıyor. İşte böyle zamanlarda biraz kudüm mantığı lazım. Her an güçlü bir vuruş yapmak zorunda değilsin. Bazen beklemek de ritimdir.
Kudümzen ve Günlük Hayatın Komik Benzerlikleri
Kudümzen kelimesini öğrendikten sonra insan ister istemez çevresindeki insanlara farklı gözle bakmaya başlıyor.
Belki anneniz evde mutfakta tabakları dizerken farkında olmadan ritim ustasıdır.
Belki arkadaşınız masaya parmaklarıyla sürekli tempo tutuyorsa gizli bir kudümzen ruhu taşıyordur.
Belki de toplantıda herkes konuşurken doğru anda tek cümleyle ortamı toparlayan kişi, hayatın ritmini ayarlıyordur.
Bir gün kafede otururken masaya parmaklarımla ritim tuttuğumu fark ettim. Yanımdaki arkadaşım:
— “Sen gizli müzisyen misin?”
dedi.
Ben de ciddi bir ifadeyle:
— “Hayır, sadece kahvemin gelmesini beklerken içimdeki kudümzeni ortaya çıkardım.”
dedim.
Tabii arkadaşım iki saniye sustu ve:
— “Sen yine fazla düşündün.”
dedi.
Haklıydı. Çünkü bazen insan basit bir anı bile küçük bir hikâyeye dönüştürüyor.
Kudümzen Kelimesinin Mizahi Tarafı
Dilimizde bazı kelimeler kulağa çok özel gelir. Kudümzen de bunlardan biridir. Söylerken bile insan kendini biraz eski zaman müzisyeni gibi hisseder.
“Kudüm çalıyorum.”
demek başka bir hava taşır.
“Kudümzenim.”
demek ise sanki bir saray müziği sahnesine giriş yapıyormuşsun hissi verir.
Arkadaş ortamında şöyle bir konuşma bile yaşanabilir:
— “Ne iş yapıyorsun?”
— “Kudümzenim.”
— “Yani?”
— “Ritimle uğraşıyorum.”
— “Ben de alarmı sürekli erteleyerek ritim çalışıyorum.”
İşte günlük hayatın mizahı burada ortaya çıkar. İnsanlar bilmedikleri şeyleri kendi deneyimleriyle bağdaştırır.
Kudüm Çalana Ne Denir? Kültür, Müzik ve Gülümseten Bir Kelime
Sonuç olarak “Kudüm çalana ne denir?” sorusunun cevabı kudümzendir. Ancak bu kelime sadece bir meslek veya uğraş adı değildir. İçinde gelenek, müzik, sabır ve uyum vardır.
Kudümzen, sesin değerini bilen kişidir. Çünkü bazen hayatın en güzel anları yüksek seslerle değil, doğru zamanda gelen küçük dokunuşlarla oluşur.
Belki bir gün bir kudümzenle karşılaşırsınız. Ona “davulcu” demeden önce bir düşünün. Çünkü karşınızdaki kişi sadece bir enstrüman çalan biri değil, yüzyıllık bir ritim geleneğini devam ettiren kişidir.
Ama arkadaş ortamında küçük bir şaka yapmak isterseniz de kimse kızmaz:
“Sen kudüm mü çalıyorsun? Demek grubun ritim müdürü sensin.”
Çünkü hayat biraz da böyle güzel. Bir yanda ciddi anlamlar, diğer yanda küçük kahkahalar… Tıpkı bir kudüm vuruşu gibi. Doğru zamanda geldiğinde bütün ortamın havasını değiştirir.
Bu yazımızda “Kudüm çalana ne denir” konusunu tüm detaylarıyla ele aldık. Albolat sayfamızı takip etmeye devam edin!