Bugün Albolat olarak Epilepsisi olanlar hangi ilaçları kullanamaz üzerine özenle hazırlanmış bir yazıyı paylaşıyoruz.
Bir baş ağrısı başladığında ağrı kesici almak, grip olduğumuzda soğuk algınlığı ilacına yönelmek çoğumuz için sıradan bir davranıştır. Ancak epilepsi tanısı olan bir kişi için ilaç seçimi her zaman bu kadar basit olmayabilir. Çünkü bazı ilaçlar nöbet eşiğini düşürebilir, bazıları ise kullanılan epilepsi ilaçlarıyla etkileşime girerek tedavinin etkisini değiştirebilir.
Epilepsisi olanlar hangi ilaçları kullanamaz? sorusunun tek bir yanıtı yoktur. Risk; kullanılan ilacın etken maddesine, dozuna, epilepsinin türüne ve kişinin diğer sağlık sorunlarına göre değişir. Bu nedenle önemli olan bütün ilaçlardan uzak durmak değil, olası riskleri tanımak ve bilinçli hareket etmektir.
Epilepsi, beyindeki sinir hücrelerinin anormal elektriksel etkinliği sonucunda tekrarlayan nöbetlerle ortaya çıkabilen nörolojik bir hastalıktır. Bazı ilaçlar bu elektriksel dengeyi etkileyerek nöbet riskini artırabilir.
Tramadol, özellikle orta ve şiddetli ağrıların tedavisinde kullanılan opioid özellikli bir ağrı kesicidir. Ancak nöbet riskini artırabilmesi nedeniyle epilepsisi olan kişilerde özel dikkat gerektirir.
– Nöbet öyküsü bulunan kişilerde risk değerlendirmesi yapılmalıdır.
– Yüksek dozlar ve bazı ilaçlarla birlikte kullanım riski artırabilir.
– Ağrı tedavisi için alternatif seçenekler doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Baş ağrısı veya ameliyat sonrası ağrı yaşandığında tramadol içeren bir ilaca yönelmek yerine, epilepsi öyküsünü sağlık çalışanına bildirmek daha güvenlidir.
Bupropion, bazı depresyon tedavilerinde ve sigarayı bırakmaya yardımcı olmak amacıyla kullanılabilen bir etken maddedir. Nöbet riskini artırabileceği için epilepsisi olan kişilerde genellikle kullanılmaması gereken ilaçlar arasında değerlendirilir.
Özellikle nöbet öyküsü olan kişilerin bupropion içeren ilaçları kendi kendine kullanmaya başlamaması gerekir.
Psikiyatrik ilaçların tamamı epilepsi hastaları için sakıncalı değildir. Bununla birlikte bazı ilaçlar, özellikle yüksek dozlarda veya belirli risk faktörleri bulunduğunda nöbet eşiğini düşürebilir.
– Klomipramin gibi bazı trisiklik antidepresanlar: Nöbet riskinin değerlendirilmesini gerektirir.
– Klozapin: Nöbet riski dozla ilişkili olarak artabilir.
– Bazı diğer antidepresan ve antipsikotikler: Kişinin nöbet geçmişine ve eşlik eden hastalıklarına göre değerlendirilmelidir.
Depresyon veya başka bir psikiyatrik sorun için tedavi gerekiyorsa epilepsi nedeniyle tedaviden tamamen vazgeçmek doğru değildir. Uygun ilaç ve doz, ilgili hekim tarafından belirlenebilir.
Antibiyotiklerin çoğu epilepsi hastalarında gerekli olduğunda kullanılabilir. Ancak bazı gruplar daha dikkatli değerlendirilmelidir.
– Florokinolonlar: Siprofloksasin ve levofloksasin gibi bazı antibiyotikler nöbet riskini artırabilir.
– Karbapenemler: Özellikle imipenem, belirli koşullarda nöbet riskini artırabilir.
– Bazı antibiyotik etkileşimleri: Kullanılan epilepsi ilacının kandaki düzeyini değiştirebilir.
Örneğin meropenem ve benzeri bazı karbapenemler, valproat kullanan kişilerde valproat düzeyini belirgin biçimde düşürebilir. Bu etkileşim nöbet kontrolünü bozabileceğinden özellikle önemlidir.
Antibiyotik seçimi yalnızca enfeksiyonun türüne göre değil, kişinin kullandığı ilaçlar dikkate alınarak yapılmalıdır.
Alerji ve soğuk algınlığı ilaçları da etken maddelerine göre değerlendirilmelidir. Özellikle bazı birinci kuşak antihistaminikler ve yüksek dozda kullanılan belirli bileşenler nöbet riskini etkileyebilir.
Kombine soğuk algınlığı ürünleri birden fazla etken madde içerdiği için riskin fark edilmesi zorlaşabilir. Aynı etken maddeyi içeren iki ürünün birlikte alınması da istenmeyen sonuçlara yol açabilir.
Bu nedenle reçetesiz satılması, bir ilacın epilepsisi olan herkes için güvenli olduğu anlamına gelmez.
Bir ilacın doğrudan nöbet oluşturma riski düşük olsa bile mevcut epilepsi tedavisini etkileyebilir. Özellikle karbamazepin, fenitoin, fenobarbital ve valproat gibi ilaçlarla birlikte kullanılacak tedavilerde etkileşimler önemlidir.
Bazı epilepsi ilaçları, özellikle karbamazepin ve fenitoin gibi karaciğer enzimlerini etkileyen ilaçlar, hormonal doğum kontrol yöntemlerinin etkinliğini azaltabilir. Benzer şekilde bazı hormonal tedaviler de belirli epilepsi ilaçlarının düzeylerini değiştirebilir.
Bu nedenle yöntem seçimi kişiye özel yapılmalı ve gerekiyorsa nöroloji ile kadın hastalıkları ve doğum uzmanları birlikte değerlendirme yapmalıdır.
Bitkisel ürünlerin doğal olması, ilaçlarla etkileşime girmeyecekleri anlamına gelmez.
– Sarı kantaron: Bazı epilepsi ilaçlarının kandaki düzeyini düşürebilir.
– İçeriği belirsiz bitkisel karışımlar: Etkileşim riski taşıyabilir.
– Yüksek doz takviyeler: Kullanılan tedaviye ve kişinin sağlık durumuna göre değerlendirilmelidir.
Bir takviyeye başlamadan önce doktor veya eczacıya danışmak, nöbet kontrolünü korumaya yardımcı olabilir.
Epilepsi, tarih boyunca farklı biçimlerde açıklanmış; geçmişte doğaüstü nedenlerle ilişkilendirilirken modern nörolojiyle birlikte beyindeki elektriksel etkinlik üzerinden anlaşılmaya başlanmıştır. Elektroensefalografinin 1920’li yıllarda geliştirilmesi ve antinöbet ilaçlarının ilerleyen yıllarda çeşitlenmesi, hastalığın tanı ve tedavisinde önemli dönüm noktaları olmuştur.
Günümüzde temel tartışmalardan biri, nöbetleri kontrol altına alırken ilaçların yan etkilerini ve etkileşimlerini en aza indirmektir. Çünkü nöbet kontrolü yalnızca doğru ilacı seçmekle değil, tedavinin düzenli sürdürülmesiyle de ilişkilidir.
Dünya Sağlık Örgütü, dünya genelinde yaklaşık 50 milyon kişinin epilepsiyle yaşadığını bildirmektedir. Kurum ayrıca uygun şekilde tanı konulup tedavi edilen epilepsi hastalarının önemli bir bölümünün nöbetsiz yaşayabileceğini belirtmektedir.
Güvenilir kaynaklar:
–
–
–
İlaç güvenliği, yalnızca hangi ilaçlardan uzak durulacağını bilmekten ibaret değildir. Günlük alışkanlıklar ve tedaviye uyum da önem taşır.
– Yeni bir ilaç kullanmadan önce epilepsi tanınızı ve kullandığınız ilaçları bildirin.
– Reçetesiz ağrı kesici, alerji ilacı veya soğuk algınlığı ürünü alırken etken maddeyi kontrol edin.
– Epilepsi ilaçlarının dozunu doktor önerisi olmadan değiştirmeyin.
– Düzenli kullandığınız ilacı aniden kesmeyin; bu durum nöbetlerin yeniden ortaya çıkmasına yol açabilir.
– Yeni başlayan veya sıklığı artan nöbetlerde sağlık uzmanına başvurun.
Nöbet beş dakika veya daha uzun sürerse, kişi kendine gelmeden yeni bir nöbet geçirirse ya da solunumunda ciddi sorun yaşanırsa 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalıdır. İlk kez nöbet geçiren bir kişinin de acil tıbbi değerlendirmeye ihtiyacı vardır.
Epilepsisi olanlar için tramadol, bupropion, klozapin, bazı antibiyotikler ve belirli antihistaminikler özel dikkat gerektirebilir. Bununla birlikte hiçbir ilaç grubu yalnızca adı nedeniyle herkes için aynı risk düzeyinde değerlendirilmemelidir. Hastalığın türü, nöbet geçmişi, kullanılan antiepileptik ilaçlar ve diğer sağlık sorunları birlikte ele alınmalıdır.
En önemli nokta, tedavi seçeneklerini korkuyla daraltmak değil, güvenli biçimde belirlemektir. Yeni bir ilaç önerildiğinde hekime epilepsi tanısını söylemek ve eczacıdan olası etkileşimler hakkında bilgi almak küçük ama değerli bir adımdır.
Peki, kullandığınız bir ilacın nöbet riskini etkileyebileceğini biliyor musunuz? İlaçların etken maddelerini öğrenmek, tedavi sürecinde daha bilinçli kararlar vermenin önemli bir parçasıdır.
Albolat sayfasında Epilepsisi olanlar hangi ilaçları kullanamaz ile ilgili daha fazla içerik için tekrar bekleriz.